بجز املاح كلسيوم بسيار و كربنات آهن فراوان داراى اسيد كربنيك نيز هستند . از اين چشمه‌ها يكى در قصبهء اسك و ديگرى در شمال نهر هراز قرار دارد و ازدحام مردم در آن دو نقطه مشهود است . اغلب اين چشمه‌ها اين وجه مشترك را دارند كه رسوب مىدهند و اين رسوبات نه تنها سطح هر شيئى را كه به درون آنها بيفتد مىپوشانند بلكه خود تپه‌هائى رسوبى تشكيل مىدهند كه در ميان آنها گودى دهانه مانندى مشهود مىشود . بدين ترتيب است كه مىبينيم قصبهء اسك خود كاملا بر اين‌گونه رسوبات چشمه‌ها بنا شده است . عسكره « 22 » نيز نزديك بومهن داراى بسيارى از اين تپه‌هاى كوچك رسوبى است ، اما بزرگترين اين تپه‌ها را در درهء ديوآسيا ، يكى از جناحهاى درهء بزرگ لار ديدم . از حوضچه طبيعى يكى از تپه‌ها به ارتفاع تقريبى سيصد پا آب ترش ولرمى بيرون مىزند كه به اندازهء چشمه‌هاى جهندهء كارلسباد قدرت دارد . در چشمهء ديگرى يعنى جائى كه جريان قبلى چشمه به علت ايجاد رسوبات مسدود شده است فعلا غارى است كه از آن اسيد كربنيك تبخير مىشود و چند قدم دور تر از آن صدائى مانند تپيدن شنيده مىشود كه ظاهرا از سقوط آب به اعماق زمين ناشى مىگردد و وجه تسميهء « ديوآسيا » نيز به همين دليل است . سراسر اين دره كه مخزن ذغال است و جابجا ذغال در سطح زمين هم ديده مىشود پر است از مواد آتشفشانى و قطعات گوگرد كه در اثر آتشفشانى شدن كوه دماوند به آنجا پرتاب شده است . نزديك بعضى از چشمه‌هاى آب معدنى حمامهائى به سبك عثمانى برپا شده است ؛ سواى اين ، كوچكترين تمهيد ديگرى براى آسايش بيماران و جا دادن به آنها به عمل نيامده است . هركس بايد با خود چادرى همراه بياورد و در آن بخوابد . دورهء حمام طبى معمولا هفت روز طول مىكشد و هر حمامى چهار تا شش ساعت وقت مىگيرد . چشمه‌هاى آب گرمى كه اسم خاصى ندارند « آب گرم » ناميده مىشوند . همانطور كه اسلاوها حمامهاى آب معدنى را « تفليس » مىگويند بر نقشهء ايران بسيارى از مواضع با همين نام « آب گرم » ديده مىشود . سرانجام باز به تبعيت از يادداشتهاى دكتر هنچه چند مطلب را در اين مورد يادآور مىشوم : خلخال داراى يك چشمهء آب گرم خنثى است . در كنار سفيدرود بين قزوين و رشت در رحمت‌آباد يك حمام گل و لجن گرم هست ، با بيست درجه رئومور حرارت ؛ چشمهء آب گرم ليه با 5 / 28 درجهء گرماى رئومور ؛ در رحمت‌آباد نزديك گيليش دره ، چشمهء منجيل كه داراى قليا و آهن است با 27 درجهء رئومور . چشمهء كلور در عمارلو ، ولايت گيلان عليا با 26 درجهء رئومور زياد رسوبات آهكى ايجاد مىكند ؛ نزديك آن چنان كه مشهور است چشمه‌اى است سمى .

--> ( 22 ) . يا اسكره ؟ به‌هرحال جائى به اين نام در فرهنگهاى رايج جغرافيائى ديده نشد . - م .